Мирзо Улуғбек даврида ўзбек адабиёти

Мирзо Улуғбек даврида Самарқанд ва бутун Мовароуннаҳрда табиий фанлар баробарида бадиий адабиёт ҳам юксак даражада тараққий этган. Манбаларда Улуғбекнинг адиблар ҳамда бадиий адабиётга муносабати ҳақида муҳим маълумотлар мавжуд. Алишер Навоийнинг «Мажолис ун-нафоис», Фахрий Ҳеравийнинг «Равзат ус-салотин» ва Абу Тоҳирхожанинг «Самария» давоми…

Сафо Матчонов. Комиллик мезонлари

Баъзан таниш-билишларга баҳо берганда “ўқимишли” сифатини қўшиб қўямиз: “ўқимишли қиз”, “ўқимишли йигит”, “ўқимишли киши” ва ҳоказо. Дарҳақиқат, ўқимишлилик инсон феъл-атворини баҳолашда маълум даражада мезон бўлиб хизмат қилади. Шу ўринда ҳақли савол туғилади: нега маълум даражада?

Жанни Родарининг ғаройиб олами

Машҳур италян болалар ёзувчиси Жанни Родари (1920-1980) ижоди, мана, ярим асрдирки, жаҳон болаларига қувонч улашиб келмоқда. Уларни ҳаётни севишга, ардоқлашга даъват этмоқда, ҳалол, комил инсон бўлиб етишиш йўлида тарбиячи вазифасини ўтамоқда. Жанни Родарининг эртаклари ўзбек тилига ҳам ўгирилган, унинг ғаройиб давоми…

Илоҳий дийдор ёки бир ғазал шарҳи

Ўн саккиз минг олам ошуби агар бошиндадур,Не ажаб, чун сарвинозим ўн саккиз ёшиндадур. Ҳазрат Навоийнинг бу машҳур ғазали ҳақида суҳбатлашишдан аввал, ота-боболаримиз коинотни ўн саккиз минг оламдан иборат, деб англаганликларини эслаб ўтишимиз жоиз. «Ошуб» — ғавғо, тўполон дегани. Хўш, нима давоми…

Суйима Ғаниева. Амир Темур ва темурийлар Навоий нигоҳида

Алишер Навоий “Мажолис ун-нафоис” тазкирасининг еттинчи мажлисини қуйидаги сарлавҳа: “Салотини изом (Улуғ султонлар — С.Ғ.) ва авлоди вожуб ул-эҳтиромлари зикридаким, баъзи яхши маҳалларда хуб байт ўқубтурларким, филҳақиқат, ўзлари айтқондек хубдур ва баъзи назм латойифига машғул бўлубтурларким, ул дағи матлуб ва давоми…

“Макоримул-ахлоқ”да Навоий маънавияти

Хондамир бевосита Алишер Навоийнинг ғамхўрлигида вояга етган, унинг ҳомийлигида катта ижодий иш олиб борган, «Макорим ул-ахлоқ» асарида буюк Навоийнинг маънавий юксак инсон сифатидаги фаолияти ҳақида тўлиқ маълумот беради. Алишер Навоий таржимаи ҳоли ва унинг фазилатлари ҳақида мактаб хрестоматиялари ва дарсликларида давоми…

Компютер лингвистикаси: муаммо, вазифа ҳамда истиқбол

Жаҳон миқёсида кечаётган интеграция ва глобаллашув жараёнида ўзбек тилини дунёвий тиллар даражасига олиб чиқиш ҳаётий заруратлардан бири бўлиб қолди. Мазкур катта, масъулиятли, ўта муҳим мақсадни амалга оширишда компютер технологияларига, хусусан, компютер лингвистикаси (КЛ)га бўлган эҳтиёж яна ҳам ортиб бормоқда. Чунки давоми…

Ҳамиджон Ҳомидий. Мақсуд муаллим

Мен давримизнинг буюк адиби Мақсуд Шайхзодадан бевосита таҳсил кўрганман, илмий тад­қиқотим бўйича кўп сабоқ олганман. 1958 йилдан умрларининг охиригача устод Шайхзода билан кўп ҳамроҳ юрганман, уйларида бўлиб, Сокина опа пиширган, «озарча ҳолваю ошларини» еганман. Устод шогирдларига ўта меҳрибон, ғамхўр, ҳомий давоми…

Тошкентлик шоирлар

ХVI аср бошида Бобур мирзонинг буваси Юнусхон, кейинчалик эса шайбонийларнинг она(Робия султон бегим бинта Улуғбек мирзо) томондан Улуғбек мирзо авлодлари бўлган Наврўз Аҳмадхон(Бароқхон) бин Севинчхожахон ва унинг ўғиллари ҳамда Дўстум султон бин Искандархон ҳукумат юргизган Тошкент шаҳри илм-фан соҳаларидаги олимлар, давоми…

Ёзувчи ва ношир: турли манфаатли ҳамкорлик

Мана, орадан юз йилдан зиёд вақт ўтибдики, буюк француз фантаст ёзувчиси Жюл Верн яратган ажойиб, бетакрор асарлар бутун жаҳон бўйлаб китобхонларнинг янги-янги авлодини жалб қилган ҳолда довруғ қозониб келмоқда. Адиб ижоди инсон тафаккури ва қўли яратаётган оламшумул улкан ишларни олдиндан давоми…