Patrik Modiano. Mening syujetim – zamon (Nobel ma’ruzasi)

2014 yilda frantsuz yozuvchisi Patrik Modiano (1945 yilda tug‘ilgan) adabiyot bo‘yicha Nobel mukofoti sovrindori bo‘ldi. Nobel qo‘mitasining qo‘shimcha xatida ta’kidlab aytiladiki, u ushbu mukofotga “yozuvchi eng murakkab inson taqdirini aniqlashda va bosqinchilik vaqtidagi hayot mohiyatini ochib berishda foydalangan xotira san’ati” davomi…

Jeyms Joys jahon adiblari haqida

“Yozuvchi bo‘lishdan avval o‘quvchi bo‘lish kerak”. Bu – aksioma. Zero, Abdulla Qodiriy ta’kidlaganidek, “Yozuvchi birovni takrorlab qo‘ymaslik uchun ham o‘qishi kerak”. Agar tarixga nazar tashlansa, ko‘plab buyuk adiblar mutolaa orqali mahoratini oshirganini ko‘rish mumkin. Jumladan, Jeyms Joys ham. Gabriele D’Annuntsio. Frantsuz davomi…

Gyunter Grass. “Davomi bor…” (Nobel ma’ruzasi)

Shvetsiya akademiyasining hurmatli a’zolari, xonimlar va janoblar! Men ma’ruzamni “Davomi bor…” deb atadim. Aynan shu so‘zlarni ilova qilib, XIX asr gazeta va jurnallari nasriy asarlarni “rezinka” qilishardi. Davomi bor romanlar urchigandan urchib ketdi. Boblar ketma-ket bosilib turgan bir paytda, muallif davomi…

Najib Mahfuz. Nobel ma’ruzasi

Avvalo, Shvetsiya akademiyasiga va uning Nobel mukofoti bo‘yicha qo‘mitalariga, mening uzoq muddatli badiiy mehnatimga shunchalik katta baho berganligi uchun minnatdorchilik bildiraman. Ko‘pchilik uchun notanish tildagi murojaatimni ochiqko‘ngillik bilan qarshi olasizlar, degan umiddaman. Aynan shu til — arab tili oliy mukofotga davomi…

Aleksandr Soljenitsin. Nobel ma’ruzasi

Bu minbarga hamma yozuvchilar chiqishi nasib qilavermaydigan, nasib qilganda ham faqat bir marta imkon beriladigan minbarga men uch-to‘rtta tirkab quyilgan zinapoyadan chiqib kelganim yo‘q. Yuzlab, balki minglab chalayarim, o‘tkir qirrali, muz bosgan zinapoyalarni bosib, zulmat qa’ridan o‘lmay chiqib keldim. Ehtimol, davomi…

Imre Kertes. Stokgolm ma’ruzasi

Ehtimol, biroz g‘ayritabiiy, biroq batamom samimiy iqrordan boshlashim kerak. Ushbu yilda adabiyot bo‘yicha topshiriladigan Nobel mukofotini olish uchun jo‘nab ketayotib, samolyot bortiga ko‘tarilganim hamon ortimda sovuqqon kuzatuvchining pinhon nigohini sezdim. Mana shu tantanali lahzalarda o‘zimga o‘zim kutilmaganda jamoatchilik e’tiboriga tushgan, davomi…

Uilyam Folkner. Nobel mukofotini topshirish marosimida so‘zlangan nutq

Tushunib turibman: mukofot menga emas, asarlarimga — shu paytgacha mavjud bo‘lmagan, inson qalbiga tayanib, peshana teri va qalb to‘lg‘oqlari bilan yaratilgan, shon-shuhratni ham, manfaatni ham ko‘zlamagan ishlarimga berilayapti. Shuning uchun mukofotni ishonchli vakil sifatida qabul qilaman. Uning pul qismini bu davomi…