Жеймс Жойс жаҳон адиблари ҳақида

“Ёзувчи бўлишдан аввал ўқувчи бўлиш керак”. Бу – аксиома. Зеро, Абдулла Қодирий таъкидлаганидек, “Ёзувчи бировни такрорлаб қўймаслик учун ҳам ўқиши керак”. Агар тарихга назар ташланса, кўплаб буюк адиблар мутолаа орқали маҳоратини оширганини кўриш мумкин. Жумладан, Жеймс Жойс ҳам. Габриэле Д’Аннунцио. Француз давоми…

Гюнтер Грасс. “Давоми бор…” (Нобель маърузаси)

Швеция академиясининг ҳурматли аъзолари, хонимлар ва жаноблар! Мен маърузамни “Давоми бор…” деб атадим. Айнан шу сўзларни илова қилиб, XIX аср газета ва журналлари насрий асарларни “резинка” қилишарди. Давоми бор романлар урчигандан урчиб кетди. Боблар кетма-кет босилиб турган бир пайтда, муаллиф давоми…

Нажиб Маҳфуз. Нобель маърузаси

Аввало, Швеция академиясига ва унинг Нобель мукофоти бўйича қўмиталарига, менинг узоқ муддатли бадиий меҳнатимга шунчалик катта баҳо берганлиги учун миннатдорчилик билдираман. Кўпчилик учун нотаниш тилдаги мурожаатимни очиқкўнгиллик билан қарши оласизлар, деган умиддаман. Айнан шу тил — араб тили олий мукофотга давоми…

Кун ҳикмати 53: Алихонтўра Соғуний тил ҳақида

Қайси бир миллатнинг она тили ўз ҳожатини ўтаёлмай, бошқа ёт тиллар олдида мағлубиятга учраб тиз букар экан, ундай миллат кўп узоқламаёқ, инсоний ҳуқуқларидан ажраган ҳолда ҳаёт дафтари устига инқироз қалами чекилиши шубҳасиздир. Ундай миллатлар ёлғизгина Ватанларидан эмас, балки бутун борлиғи давоми…

Иосиф Бродский. Нобель маърузаси

1 Ҳалол одам учун, бу ҳалолликни ижтимоий ролдан авло билган одам учун ва бу авлолик йўлида жуда узоққа, ҳатто ватандан узоққа қадам ташлаган одам учун (ахир, жоҳиллик ичида ўй-фикрлар ҳукмдори бўлиб яшагандан кўра демократия ичида энг омадсиз бўлиб юрган яхшироқ давоми…

Александр Солженицин. Нобель маърузаси

Бу минбарга ҳамма ёзувчилар чиқиши насиб қилавермайдиган, насиб қилганда ҳам фақат бир марта имкон бериладиган минбарга мен уч-тўртта тиркаб қуйилган зинапоядан чиқиб келганим йўқ. Юзлаб, балки минглаб чалаярим, ўткир қиррали, муз босган зинапояларни босиб, зулмат қаъридан ўлмай чиқиб келдим. Эҳтимол, давоми…

Имре Кертес. Стокгольм маърузаси

Эҳтимол, бироз ғайритабиий, бироқ батамом самимий иқрордан бошлашим керак. Ушбу йилда адабиёт бўйича топшириладиган Нобель мукофотини олиш учун жўнаб кетаётиб, самолёт бортига кўтарилганим ҳамон ортимда совуққон кузатувчининг пинҳон нигоҳини сездим. Мана шу тантанали лаҳзаларда ўзимга ўзим кутилмаганда жамоатчилик эътиборига тушган, давоми…

Албер Камю. Нобель маърузаси

Луи Жерменга Сизларнинг эркин академиянгиз менга муносиб кўрган мукофот учун менда уйғотган миннатдорчилик ҳисси шунчалар чуқурки, у менинг шахсий хизматларимдан юқори туришини тушунаман. Ҳар қандай одам, айниқса, санъаткор обрў орттиришни истайди. Мен ҳам шуни хоҳлайман. Бироқ, сизларнинг қарорингизни эшитиб, унинг давоми…

Уильям Фолкнер. Нобель мукофотини топшириш маросимида сўзланган нутқ

Тушуниб турибман: мукофот менга эмас, асарларимга — шу пайтгача мавжуд бўлмаган, инсон қалбига таяниб, пешана тери ва қалб тўлғоқлари билан яратилган, шон-шуҳратни ҳам, манфаатни ҳам кўзламаган ишларимга берилаяпти. Шунинг учун мукофотни ишончли вакил сифатида қабул қиламан. Унинг пул қисмини бу давоми…

Ўринли маслаҳат

Бир куни кўчада сайр қилиб юрган киши йўл четида ўтирган кекса одамни кўриб қолди. У мўйсафиднинг қаршисига келиб, мурожаат қилди: – Отахон, улуғ ёшли инсон экансиз, анчагина узоқ ҳаёт йўлини босиб ўтгансиз. Шубҳасиз, жуда доно бўлсангиз керак. Айтинг-чи, мана, мен давоми…