Али Қушчи (1403-1474)

«Ўз даврининг Батлимуси» деб танилган Али Қушчининг тўлиқ номи Алоуддин Али ибн Муҳаммад ал-Қушчи бўлиб, у Самарқандда туғилиб ўсган ва XV асрда илмий фаолият кўрсатган математик ва астрономлардандир. Унинг туғилиш санаси маълум бўлмаса-да, XIV аср охири ё XV аср бошида давоми…

Аҳмаджон Мелибоев. Тарихнинг шафқатсиз сабоқлари

Истеъдодли ёзувчи Алишер Ибодиновнинг “Худоёрхоннинг сўнгги кунлари” асарини қизиқиш билан ўқиб чиқдим. Муаллиф тинимсиз изланаётгани, эъти­борга молик тарихий манбаларни синчиклаб ўргангани яққол кўриниб турибди. Қўқон хонлиги тарихига доир илмий тадқиқотлар, хотиралар, Аҳмад Заки Валидий, В.Наливкин, Н.Остроумов, Ибрат домла, тошкентлик қози давоми…

Синмаган қалам (Тўхтасин Жалолов)

Тўхтасин Жалолов ХХ асрда яшаган, даврининг фожиаларини бир умр руҳида ташиган адиб эди. У умид билан қалам тутганди, бироқ замон унинг ёшлигини Сталиннинг Узоқ Шарқдаги қатағон зиндонларида чиритди, йигит юрагига қаттол  давроннинг хўрлик ва ҳақоратлари оғусини тўлдирди… аммо қаламини синдиролмади. давоми…

Яъқуб Чархий (1359-1447)

XV асрнинг биринчи ярмида Мовароуннаҳрда яшаган нақшбандия таълимотининг йирик вакилларидан Хожа Аҳрори Валийнинг устози бўлмиш мавлоно Яъқуб Чархий Ғазна (Афғонистон) шаҳрига тобе қишлоқлардан бири ҳисобланган Чарҳда туғилганлиги учун Чархий тахаллусини олгандир. Манбаларнинг гувоҳлик беришича, у ўз давридаги илмларни эгаллагач, кўнглида давоми…

Носир Муҳаммад. Навоий ва шатранж

Алишер Навоий серқирра истеъдод соҳиби сифатида шатранж(шахмат)ни ҳам маҳорат билан ўйнаган, бу қадимий ўйиннинг назарий жиҳатларидан яхши хабардор бўлган. Замондошларининг хотиралари, шоирнинг турли мавзудаги асарларида келтирилган шатранжга оид мисоллар, шатранж муҳралари билан боғлиқ тимсоллар ана шундан далолат беради. Шуни таъкидлаш давоми…

Узоқ Жўрақулов. Михаил Бахтин кашфиётлари

Ўтган аср бошларида шаклланиб, бугунга қадар жаҳон илмий-адабий тафаккури, хусусан, назарий адабиётшунослигида авангард бўлиб келаётган Михаил Бахтин (1895–1975) феноменини тасодиф деб бўлмайди. Жаҳон илмий-адабий тафаккурининг узвий бир қисми бўлган бу ҳодиса моҳиятини бир ёки бир нечта омил билан тушунтириш ҳам давоми…

Хожа Муҳаммад Порсо (1348-1420)

Тасаввуф илмининг Нақшбандия мактаби ислом оламига мутасаввуф шайхлар билан бир қаторда етук олимларни ҳам етиштириб берган эди. Ана шундай зотлардан бири Хожа Муҳаммад Порсо ал-Бухорийдир. Унинг исми-шарифидаги «ал-Бухорий» қўшимчасига асосланиб айтиш мумкинки, Порсо Бухорода туғилган. У мадрасаларда ўқиб, Қуръон, ҳадис, давоми…

Ҳамидулла Болтабоев. Ҳаётдан ташқаридаги ҳаёт

Шундай бўлиши мумкинми? Ер юзида ҳаёт – умр борки, инсон ундан ташқарида яшай олмайди. Ер ости ва фазодаги ҳаётни гапирмаса ҳам бўлади. Бироқ осмон ва Ер орасидаги оддий турмушдан ташқарига чиқиб, унинг катта-кичик ҳаётий ташвишларини унутиб, бошқа ҳаёт билан яшаётганлар давоми…

Шавкат Каримов. Шиллер ва унинг эпистоляр мероси

Адабиёт тарихида эпистоляр жанр алоҳида ўрин тутади. Адиб ва шоирларнинг турли ёзишмалари орқали биз уларнинг руҳий дунёси, ижодий оламига чуқурроқ кириб борамиз. Олмон адабиётининг йирик вакили, шоир Фридрих Шиллернинг (1759–1805) бой, ранг-баранг, кенг қамровли ижодида замонасининг адабиёт, фан, маданият, санъат давоми…

Хожа Аҳрор Валий (1404-1490)

Ҳазрат Хожа Убайдуллоҳ Аҳрор — Марказий Осиё халқларининг XV аср иккинчи ярмидаги ижтимоий-сиёсий, маданий ва тафаккур ривожида муҳим ўрин тутган. Нақшбандия тариқатининг назарий, амалий жиҳатларини бойитиб, бу таълимотнинг машҳур бўлишига ҳисса қўшган тарихий шахсдир. У ҳижрий 806 йил рамазон ойида давоми…