Муҳаммаджон Холбеков. Экзистенциализм: Альбер Камю

Француз ёзувчиси ва файласуфи Альбер Камю (1913-1960) ўтган асрнинг 50-йилларида жаҳон интеллигенцияси тафаккури ва дунёқарашига катта таъсир кўрсатган ижодкорлардан саналади. Замондошлари унга “Ғарб виждони” деган шарафли ном бергандилар. Альбер Камю 1913 йилнинг 7 ноябрида Жазоирда яшовчи француз оиласида дунёга келди. давоми…

Лев Гумилёв. Этнослар ва табиий муҳит

Биоценоз – табиий макон Турли хавф-хатарлардан ўзини сақлаш туйғуси барча умуртқали ҳайвонларда учрайди. Бу туйғуга яна ўзидан кўпайиш ва авлод қолдириш инстинктлари (туғма ҳиссиёт) ҳам қўшилади. Ҳайвонлар ҳам, инсонлар ҳам кўпроқ жойларни эгаллаб, тарқалишга ва янги муҳитга мослашишга (адаптацияга) интиладилар. давоми…

Нарзулла Жўраев. Таваллодан муножотгача (илмий-фалсафий эссе)

XVIII асрга келиб Европада Зардуштийлик фалсафаси кенг тарқалди. “Авесто” турли йирик илмий тадқиқот марказларида, кутубхоналарда мутахассислар томонидан зўр қизиқиш билан ўргана бошланди. Ушбу давр Европа фалсафий тафаккурида кескин бурилиш даври бўлди, десак хато бўлмайди. Европа фалсафасида бутунлай ўзгача йўлдан кириб давоми…

Раҳмон Қўчқор. Зигмунд Фрейд ёҳуд “дардингни олай, биродар” таълимоти

Австриялик машҳур файласуф, психолог ва психиатр Зигмунд Фрейд (тўлиқ исми шарифи Сигизмунд Шломо Фрейд) 1856 йилнинг 6 май куни ўша пайтда Австрия империяси таркибига кирувчи Моравиянинг Фрайберг шаҳарчасида таваллуд топган. Ҳозир Пришибор деб номланган бу шаҳарча Чехия ҳудудида жойлашган. Олим давоми…

Арнольд Жозеф Тойнби. Цивилизациялар инқирози

Буюк британиялик машҳур тарихчи олим, файласуф, социолог ва сиёсатшунос Арнольд Жозеф Тойнби (1889-1975)нинг ўн икки жилдли “Тарих тадқиқоти” асари жаҳоннинг ўнлаб тилларига таржима қилинган. Муаллиф мазкур асарни 1927 йил ёза бошлаган ва 1966 йил якунлаган. А.Тойнбининг тадқиқот усули ўзига хос. давоми…

Рене Декарт: ‘‘Cogito, ergo sum’’

Биз яшаб турган дунё ҳақиқатан бор нарсами? Агар у ҳақиқатан бор бўлса, буни қандай билса бўлади? Билимларимизнинг чин ёки сохталигини текшириш мумкинми?.. Бу каби саволлар фанда янги бир фалсафа йўналишини бошлаб берган буюк Ре­­не Декартни ҳам ўйлантиргани сир эмас. Рене давоми…

Раҳмон Қўчқор. Қалб илми эгаси (Эрих Фромм)

Мавжудотларнинг энг мукаммали, шарифи саналган, бошқа бирор махлуққа ато этилмаган ақл ва идрок, онг ва тил соҳиби бўлмиш инсоният томонидан ХХ асрда бир эмас, иккита жаҳон уруши содир этилди. Бу шафқатсиз муҳорабаларда умумий ҳисобда 80 миллиондан ортиқроқ айнан шу “мукаммал, давоми…

Қиёмиддин Назаров. Кўҳна тарих нидолари

Рим ва Миср империялари тарихида ўчмас из қолдирган давлат арбоблари Юлий Цезарь, Клеопатра ва Марк Антоний шахсиятига дахлдор турфа хил қарашлар шаклланган. Цезарни – енгилмас лашкарбоши ва Рим империяси бунёдкори, Антонийни маҳоратли қўмондон ва садоқатли инсон, Клеопатрани эса ўз танасини давоми…

Нарзулла Жўраев. Ўзликни англаш фалсафаси

Турли мутахассислар “Ҳокимият” атамасини турлича талқин этишади. Масалан, табиатшунослар инсоннинг табиат устидан ҳукмронлигини, иқтисодчилар хўжалик ҳокимиятини, унинг бошқарувини, файласуфлар жамият объектив қонуниятларини, ҳуқуқшунослар давлат ҳокимиятини, педагоглар ота-онанинг фарзанд устидан ҳукмронлигини, сиёсатшунослар сиёсий ҳокимиятни, руҳшунослар эса инсоннинг ўзи устидан ўзи ҳукмронлигини давоми…

Бахтиёр Омонов. Устознинг хизматлари

1965 йили ёш олим Нажмиддин Комиловнинг тақдирида муҳим воқеа юз берди: қатағон жафоларини чеккан Қутбиддин эшон Муҳиддинов билан яқиндан танишди. Ул зоти мукаррам араб, форс тиллари ва адабиётининг катта  билимдони эди. Шарқ шеъриятидан хабардор домла мумтоз адабиётни шарҳлаб бера оларди. давоми…

Мақолалар мундарижаси