Зарафшон дарёси – тарих ва бугун

Нега Зарафшон, зар тар­қатувчи? Суви зар рангда бўлганлиги учунми ёки йўлидаги гўшаларни обод қилгани, юртларни зарга кўмганлигиданми? Аслида униси ҳам, буниси ҳам рост. Зарафшон ўша Маччо тоғидан (5960 м.) бошланиб улкан узунлиги 24,7, майдони 40,8 яхоб, Зарафшон музлигининг тагидан чиқиб давоми…

Совуқ ҳудуддаги қайноқ ҳаракатлар

Барча даврларда у ёки бу давлатнинг ташқи сиёсати ўзига хос хусусиятга эга бўлган. Аммо дунёни эгаллаш ёки янги-янги ерларни ўз давлатларига қўшиб олиш каби мақсадлар турли даврларда ўз аҳамиятини йўқотмаганини бугунги кунда ҳам кўриб турибмиз. Буюк географик кашфиётлар пайтида Колумбнинг давоми…

2008 йил – халқаро Ер сайёраси йили

Инсоният пайдо бўлибдики, Она Заминда яшаб, унинг имкониятларидан фойдаланади. Кишилик жамиятининг ибтидосидан то бугунигача Ер ўз бағрида инсонларни асраб-авайлаб, ноз-неъматлари билан таъминлаб келмоқда. Турли даврлар, тарихий воқеаларнинг ягона гувоҳи ҳам Ердир. Чунки Замин башарият онаси саналади.

Мен Марғилонман

Мен жаннатмонанд Ўзбекистоннинг сўлим водийларидан бири бўлмиш Фарғона ўлкасининг жанубий қисмида, Олой тоғи этагида, Марғилонсой ёқасида, денгиз сатҳидан 475 метр баландликда жойлашганман. Иқлимим -мўътадил. Июл ойида ўртача ҳарорат 26 даража мусбат. Январ ойида эса, 3 ярим даража манфий. Умумий ер давоми…

Сув назаримиздек кўп эмас

Маълумки, инсон ва табиат ўртасида азалий уйғунлик бор. Уларни бир-биридан ажратиш мумкин эмас. Инсон табиатнинг бир бўлаги сифатида атроф-муҳитни асраш, табиий муҳитни ҳимоя қилиш ва унинг кенг имкониятларидан фойдаланишга интилиб яшайди. Афсуски, дунё миқёсидаги бундай «интилиш» табиатнинг кескин ўзгаришига, инсоният давоми…

Беруний Ернинг катталигини қандай ўлчаган?

Беруний (973-1048) ёшлигидаёқ кўп вақтини турли кузатишлар билан ўтказган. У болалик чоғларида астрономик асбоб ясаган. Хоразмнинг турли жойлари координатларини аниқлаш билан шуғулланган ва 995-996 йилларда Кот шаҳрида диаметри 15 зироъ (Зироъ — қадимги ўлчов бирлиги, 49 сантиметр чамасида) бўлган доира давоми…

Шимолий муз океани

Шимолий муз океани дунёдаги энг кичик уммондир. У авваллари Шимолий Қутбий денгиз, Шимолий Муз денгизи номлари билан ҳам юритилган. Океан Европа, Осиё ва Шимолий Американинг шимолий қирғоқлари оралиғида жойлашган. Ушбу уммон бўғозлар орқали Атлантика ва Тинч океанлари билан туташган. У давоми…

Тинч океани

Тинч океани “Буюк океан” номини олган, катталиги ва чуқурлиги жиҳатидан Ер шарида биринчи ўринда турувчи уммон ҳисобланади. Ушбу океан ғарбдан Евроосиё ва Австралия, шарқдан Шимолий ва Жанубий Америка, шимолдан Чукотка ва Сюард ярим ороллари ўртасидаги йўлак, жанубдан Антарктида билан чегараланган. давоми…

Бермуд учбурчаги

Хўш, нега бу ҳудуд Бермуд учбурчаги дейилади? Нима учун айнан учбурчак? Уни тўртбурчак ёки трапетсия деб атаса бўлмасмиди? Мутахассисларнинг фикрича, бу одамларнинг, аввало, ёзувчи ва журналистларнинг “айби”.Бермуд учбурчаги — Атлантика океани ҳарбий қисмидаги бу ғаройиб жойнинг ягона номи эмас. Уни, давоми…

Иқлим: у қайси томонга ўзгаради?

Қадимги Месопотамия афсоналаридан бирида қуёш уйидаги фарзандларини боқолмай кўчага чиқариб юбориши, шўх қуёшчалар ернинг қўлидаги нонини зўравонлик билан тортиб олиши ҳақида ҳикоя қилинган. Бечора ер афсона охирида, иссиқликнинг ҳаддан ортиқлигидан қоп-қора кулга айланади.