Доғистондаги кичкинагина авар элининг фарзанди, ХХ аср жаҳон шеъриятнинг йирик вакили Расул Ҳамзатов 1923 йилда туғилиб, 13-14 ёшларидан бошлаб шеър ёза бошлаган. 16 ёшида шоир сифатида танилган. Отаси — Доғистоннинг машҳур шоири Ҳамзат Цадаса унга ижод ишида ҳамиша ҳақиқатни куйлашга ўргатди. 18 ёшидан бошлаб Расул ўқитувчи, артист ва мухбир сифатида мехнат қилди, унинг буюк истеъдоди оламга машҳур қилди.Шоирнинг биринчи китоби 1943 йилда чоп этилган. 1945 йилда Москвадаги Жаҳон адабиёти институтида таҳсил олишга киришди.Расул Ҳамзатовга оғир хаста аёл мактуб йўллаб: «Мени шифокорлардан, уларнинг муолажаларидан кўра Сиз ёзган асарлар кўпроқ даволади», — деган эди.Асарлари: «Тоғ қўшиғи», «Тоғ қизи», «Менинг қалбим тоғларОа», «Доғистоним», «Юксак юлдузлар», «Туғилган куним», «Тоғликнинг ватани», «Овулдан хат» цингари шеърий китоблар, «Она тилим», «Шу ҳам эркакм?,», «Дўстлик ҳақида қисса» каби шеърлари ва бошқ.
Агар истеъдоднинг кучи фақат кўришда бўлса, хон амри билан икки кўзи ўйиб олинган лезгин шоири Кочхурский қандай қилиб қўшиқлар тўқиган? Агар истеъдоднинг кучи фақат бойликда бўлса, етимлик ва қашшоқликда ўсган лезгин шоири Етим Эмин қандай қилиб машҳур бўлди? Агар истеъдоднинг давоми…
Бир адабий журналда менинг янги достоним – “Оналарни асранг” чоп этилди ва достон асосида тайёрланган эшиттириш радиода эфирга узатилди. Бу достон ҳали бирор тўпламимга кирмаганди, уни алоҳида китоб ҳолида нашр этиш учун эндигина тайёрлаётгандим. Адабиётшунослар тақриз ёзиб, матбуотда эълон қилишмаганди. давоми…
БИРИНЧИ МАҚОЛА Доғистондаги дорбозлари билан машҳур Цовкра овулида ўғилнинг туғилган куни у мустақил равишда дорда дадил юрган кун ҳисобланади. Заргарлари билан машҳур кубачинлар эса, ўғил отасига кумушга жилвадор нақш ўйиб совға қилган кунни унинг туғилган куни этиб белгилашади. Ўша кун давоми…
Жаҳон адабиётида Ватанга муҳаббат, она табиатга, ота маконга меҳр-оқибат, ўзи мансуб бўлган миллатга эъзозу эҳтиром, миллий урф-одатлар, анъаналар, умуминсоний қадриятлар, аждодлар панд-насиҳатларига садоқат мавзулари юксак бадиий маҳорат билан тараннум этилган асарлар бисёр. Алишер Навоийнинг «Муҳокамат ул-луғатайн», «Маҳбуб ул-қулуб» асарлари, Кайковуснинг давоми…
Тилни ўрганмасдан шеър ёзишга уринган одам сузишни билмасдан чўмилиш учун ўзини саркаш дарёга ташлаган телбага ўхшайди. Баъзан одамлар миясида фикр бўлгани учун эмас, шунчаки тили қичиб тургани учун гапиради. Баъзан одамлар юрагига туйғулар сиғмаётгани учун шеър ёзишмайди, балки… Тўғриси, уларнинг давоми…