Хушнуд (1920)

Хушнуд (Абдулла Отабоев) 1920 йилда Хоразм вилоятининг Хива шаҳрида туғилган. Бошланғич мактабни, кейин Урганчда рабфакни, икки йиллик ўқитувчилар институтини битирган. Напоий, Фузулий, Муқимий, Фурқат каби классик шоирлар ижодини чуқур ўрганиб, ғазаллар ёза бошлаган. ТУЙМАЙ ЭЛИМ ДИЙДОРИГА Қўйганимда илк қадам мен давоми…

Бокий (1882-1967)

Бокий (Мирзо Абдулло Масриддин ўғли) Фарғона вилоятининг Рошидон (ҳозирги Риштон) туманида боғбон оиласида туғилган. Дастлаб мактабда савод чиқарди, кейин отаси Мирзо Насриддин ва амакиси Мирзо Оҳунддан таълим олди. Фирдавсий, Ҳоқоний, Низомий, Навоий, Бедил ва Фузулий каби буюк шоирлар ижодини чуқур давоми…

Дарёларнинг сарчашмаси қаерда?

Сизга маълумки, Ер юзасининг 72 фоизи сув билан қопланган. Бундан ташқари, ирмоқчалар, дарёлар, кўллар ва канал — ёблар ҳам бор. Сув ҳамиша юқоридан пастга, масалан, тоғлардан текисликларга қараб оқади. Тоғларда жала қуйганда, сув ерга оқиб тушади ёки дарахтларнинг япроқларидан пастга давоми…

Сув тоққа қараб оқиши мумкинми?

Агар қўлингиздан китоб чиқиб кетса, у ерга тушади! Бунинг сабабчиси ернинг тортиш кучидир. Бу куч барча предметларни Ернинг марказига қараб тортади. Тушиб кетган китобни қайта қўлга олишингиз билан унинг ташқи кўриниши мутлақо ўзгармаганини кўришингиз мумкин. Чунки у — қаттиқ. Агар давоми…

Нима учун гейзернинг суви иссиқ?

Мабодо, гейзердан ташқарига катта сув оқими отилиб чиқмаганида ҳам, у табиатнинг энг қизиқарли мўъжизаларидан бири бўлиб қолаверар эди. Гейзер ҳақиқатан ҳам ҳайратланарли қайноқ сув булоғидир. Бундай сув булоғи қайдан пайдо бўлади? Нега унинг суви иссиқ? Уни фаввора бўлиб отилиб чиқишга давоми…

Артезиан қудуғи нима?

Ер ости сувлари артезиан қудуғидан худди гейзердан отилгани сингари отилиб чиқади. Унинг номи Франция шимолидаги Артуа деган жой оти билан боғлиқ. У ерда бундан 800 йил бурун худди шундай илк қудуқ қазилган эди. Артезиан қудуқлари мавжуд бўлиши учун маълум шароит давоми…

Ер ости булоғи ва артезиан қудуғи ўртасида қандай фарқ бор?

Шаҳарликлар сув олиб келиш учун қудуқ ёки булоққа бормайди. Чунки сув уйларга қувурлар орқали келади. Аммо қишлоқ жойларда, катта аҳоли пунктларидан узоқ ерларда вазият бутунлай бошқача бўлиши ҳам мумкин. Булоқ — ер юзасидаги табиий тешик. Ёмғир ёғаётган пайт сувнинг бир давоми…

Сув нима?

Олимлар бошқа сайёралардан ҳаёт излаганда, аввало, у ерда сув борми, деган саволга жавоб излашади. Биз сувсиз ҳаёт бўлмаслигини яхши биламиз. Сув ҳидсиз, таъмсиз, рангсиз суюқликдир. У барча мавжудотлар таркибида, тупроқда ва ҳавода бўлади. Тирик организмлар фақат сувда эриган озуқани истеъмол давоми…

Нима учун иглунинг ичкариси эримайди?

Эскимослар ҳам тош ва ёғочдан уй қуришни ўрганиб олган бўлса-да, бу шимол халқи то шу кунгача айрим ҳолларда ёки кўчиш вақтида қордан уй — иглу ясашини канда қилмайди. Иглуни тезда қуриб битказиш мумкин ва ҳар қандай об-ҳаво шароитида унда яшаш давоми…

Айсберглар қайдан пайдо бўлади?

Айсберглар ўрганиш ва кузатиш учун қизиқарли объектлардир. Аммо улар океандаги кемаларга жиддий хавф туғдиради. 1912 йил 14 апрелига ўтар кечаси энг даҳшатли денгиз фалокатларидан бири рўй берган эди. Ўшанда «Титаник» кемаси айсберг билан тўқнашиб кетиши оқибатида 1513 кишининг ёстиғи қуриди. давоми…