Йирик рус ёзувчиси Николай Семёнович Лесков (1831-1895) Орёл губерниясида кичик маъмур оиласида туғилди. Болалик чоғида онасининг диний йўналишдаги тарбиясини олди. Отадан ёш етим қолган Лесков, оиладаги моддий қийинчилик туфайли, 1874 йилда Орёл жиноий суди палатасига ишга киради. Бу иш унга бўлғуси асарлари учун кўпгина мавзулар беради. 1849 йилда у Киевдаги тоғаси медицина профессори Алферьев ҳузурига бориб, Киев университетида эркин тингловчи сифатида агрономия, ҳуқуқ, криминалистика, анатомия фанлари бўйича лекциялар тинглайди.

Киевда у украин тилини ўрганади, Т.Шевченко, Марко Вовчок, А.Котляревский каби таниқли украин ёзувчилари билан шахсан танишади. Лесков ёзувчилик фаолиятини журналист сифатида деҳқонлар ҳаётини ёритувчи очерк ва мақолалар билан бошлайди. Кейин унинг “Чипта ковуш кийган маъшуқа”, “Адвокат”, “Жоме аҳли”, “Бош урар жой йўқ” романлари, “Чапақай”, “Қўриқчи”, “Маҳлиё мусофир”, “Соҳибжамол Аза”, “Дунёнинг нариги чеккасида”, “Сартарош”, “Ҳукмдорлар суди” ва бошқа қатор ҳикоя ва қиссалари босилиб чиқа бошлайди.

1884 йилнинг кузида Лесков Ясная Полянада буюк рус ёзувчиси Л.Н.Толстой билан учрашиб, яқиндан танишади. Улуғ ёзувчи шахсиёти Лесковда унутилмас теран ҳиссиёт уйғотади ва унинг ижодига катта таъсир кўрсатади. Лесков ўзининг 40 йиллик ижодий фаолияти давомида насрий асарнинг янги-янги жанрларини кашф этади. “Мценск уездидан чиққан Макбет хоним” қиссаси шу жумладандир. Муаллиф асар қаҳрамони Катерина Измайлованинг шаҳвоний ҳирси ва қилган мудҳиш жиноятлари орқали Россия уездида яшовчи тижорат аҳлининг бешафқат, жоҳил ва бузуқ муҳитини бўрттириб кўрсатган. Ф.М.Достоевский бу қиссани жуда юксак баҳолаган ва уни ўзи муҳаррирлик қилган “Эпоха” журналида чоп эттирган. Таниқли бастакор Д.Д.Шостакович бу асардан илҳомланиб, “Катерина Измайлова” номли опера ёзган.