Абдулҳамид Чўлпон. Мей Лан Фон (1935)

Бу Хитой санъаткорининг СССРга келиб-­кетиши муносабати билан Қанча одам ширин куйли сўзларин тинглаб, Ўйинини кўз олмасдан таъқиб этади. Талвасадан денгиз каби қайнаб-қимирлаб Алвон рангли сарполарга кўзни тикади. Мей Лан Фоннинг* Хитой халқи ўртасидаги об­рўсини кўрсатиш учун бир шоирнинг юқоридағи тўрт давоми…

Абдулҳамид Чўлпон. Мен севган азаматлар (1934)

Ҳозир «Қизил Ўзбекистон» ва «Правда Востока» газеталарининг эълонлари қисмини ўқиганлар «Ҳамза» тиётри эълонларига ҳар кун дуч келадилар. Тиётрнинг дам олиш кунларидан бошқа ҳар куни томоша бор. У эълонларни ўқувчилар бизнинг тиётримизда ҳам бошқа маданий халқларнинг тиётрлари сингари бир асарни бир давоми…

Абдулҳамид Чўлпон. Эпизодик рўллар устаси (1934)

(Артист Ғулом Исомов) Ёнғоқ сингари чаноғидан бўртиб чиқиб турган кўзини менга тикиб ёнимда ўлтуради. Жуда кам кулади бу йигит. Ўлтирган жойида бир тиззасини баландрак кўта­ради-да, уни икки қўли орасиға олиб, икки қўлининг бармоқларини бири-бирига киргизиш билан тиззасини бир навъ кишан давоми…

Абдулҳамид Чўлпон. «Сўз, сўз, сўз!» (1929)

Қлассиқ фожианависликнинг энг улуғ кишиси, оламшумул тиётру муҳаррири Шекспир энг юксак асари бўлған «Ҳамлет»да бош қаҳрамоннинг тили билан юқоридағи жумлани айтдиради. Чинакам, у доҳийнинг ҳамма асарлари гаплашиш (диалог)нинг, умуман, сўз санъатининг қлассиқ – энг мукаммал нусхасидур. Ўртоғимиз бўлған рус саҳнаси давоми…

Абдулҳамид Чўлпон. Турсуной саҳнада (1928)

«…баъзида алланималарни умид қил­ған бўласан киши, лекин бахтнинг шо­ҳи этаги сира тут­қин бермайди…» («Икки бойға бир қарол» пиесасида Клариче – Турсунойнинг сўзларидан») 1 «Икки бойға бир қарол» пиесасида Клариче рўлини ҳар тўғрида яхши ва жонли қилиб ўйнаған Турсуной Клариченинг шу давоми…

Абдулҳамид Чўлпон. Мейерхўлд тиётри (1927)

«Ер юзи» мажмуаси ўз ўқувчиларини энг зўр тиётр муаллимларидан бири билан танишдирмоқчи бўлуб шу вазифани менга топширди. Бу кўп шарафлик бир хизмат бўлса ҳам, тиламасданрак бажардим. Бунинг сабаби белгили. Мейерхўлд тўғрисида китоблар ёзилади, мақолалар, айниқса, «Ер юзи»нинг ўлчовли бетларига сиға давоми…

Абдулҳамид Чўлпон. Тиётру танқидларига аҳамият (1927)

Бизнинг чинакам тиётрумиз қурилиш арафасида бўлса ҳам, бу кунга етгунча хийла мазгиллар отдиқ. Орқамизда тахминан 12 – 13 йиллиқ ҳаваскорлик йўли қолди. Чин маъноси билан тиётрумиз эмас, саҳна билан ошнолиғимиз бош­ланғичликдан чиқди. Шу учундирким тиётрумизға энди жиддий талаблар берилиб, муҳим давоми…

Абдулҳамид Чўлпон. Иш вақти – ишлаш вақти (1917)

Муҳтарам Хонтолишский* жанобларина! Русия катта. Русия, унда яшайдиган кўб мил­юнлар халқ 300 йил­лик оғир бир тожни тагидан зўрға қутулди. Бир одамнинг қў­ли­да тақдири ўюнчоқ бўлуб юрған кўб милюнлар халқ золимнинг қўлидан тақдирини тортиб олуб, ўзи идора этмакка бошлади. Зулмнинг энг давоми…

Абдулҳамид Чўлпон. Ўзбекистон ёзувчиларининг 1937 йил 7–8 апрель кунларида бўлиб ўтган йиғилишида сўзланган нутқ

Ўртоқлар! Мени кечирасизлар, мен ўзимда бўлмаган сабаб билан доимо бошим оғриқ ҳолатда сўзга чиқишга мажбур бўламан. Шунинг учун, балки, истаган фикримни гапира олмасман. Мен шу ердаги ўртоқ Берегиннинг* айтилган сўзларидаги уч нарсага жавоб беришим керак. Кейин ўзимнинг айтатурган сўзларимни айтарман. давоми…

Абдулҳамид Чўлпон. Тилимизнинг ишланиши (1923)

«Бухоро ахбори»* йўлдошимизнинг шакли: босилиши ҳозир хийла текислашди. Сўнг вақтларда бу газетанинг ўз вақтида мунтазам чиқиб турғани кўруладир. Қоғозларининг яхшилиғи, ҳарфларининг очиғлиғи, расмлик чиқиб туриши жиҳатидан бу газеталаримиз орасида биринчи ўрунни тутадир. Халқимиз нодон, китоб мутолаага рағбатсиз. Уни шунга ўргатмак давоми…