Ҳалима Худойбердиева. Икки қўлда ҳам малҳам тутиб (1990)

«Аёллар шароитини, оналик ва болаликни муҳофаза қилишни яхшилаш, оилани мустаҳкамлаш бўйича кечиктириб бўлмайдиган тадбирлар» ҳақидаги ҳужжатларда таъкидланишича, Иттифоқда туғилиш коэффициенти 1989 йилда ҳар 1000 киши ҳисобига 17,6 ни ташкил қилди. Бу 1971 йилдан буёнги энг паст кўрсаткичдир. Бу ҳолнинг илдиз давоми…

Боймирза Ҳайит. Туркистон — Иккинчи жаҳон уруши йилларида (1987)

(Анқара университетининг «Дунё ва турклик» мавзуидаги симпозиумида 1987 йил 21—28 апрелда ўқилган нутқ) 1935 йил охиригача Туркистон турклари Совет Армиясига сафарбар этилмас эди. 1935 йилда қабул қилинган «Совет Армиясига сафарбарлик» қонунига асосан 1935-38 йиллар ичида Қизил Армия хизматларига туркистонликлар оз давоми…

Боймирза Ҳайит. Туркистон — Иккинчи жаҳон уруши йилларида (1987)

(Анқара университетининг «Дунё ва турклик» мавзуидаги симпозиумида 1987 йил 21—28 апрелда ўқилган нутқ) 1935 йил охиригача Туркистон турклари Совет Армиясига сафарбар этилмас эди. 1935 йилда қабул қилинган «Совет Армиясига сафарбарлик» қонунига асосан 1935-38 йиллар ичида Қизил Армия хизматларига туркистонликлар оз давоми…

Боймирза Ҳайит. XX асрда Туркистондаги миллий ва совет давлатларининг характери (1986)

(Турк тарих Қуруми муассасасинннг X қурултойида 1986 йил сентябрда ўқилган маъруза) XIX аср ўрталарида Ғарбий Туркистонда Бухоро, Хева (Хоразм), Қўқон хонлик давлатлари ва Шарқий Туркистонда Ёқуббек давлати мавжуд эди. Булардан Бухоро, Хева ва Қўқон давлатлари XVI асрнинг бошида темурийлар давлатига давоми…

Худойберди Дониёров. Афсосиёб: афсонами ёки тарихий шахс (1991)

Қадим-қадим ўзбек маданиятининг Ўрта Осиёга кўрсатган таъсирини кўҳна Византиянинг қадимги Русга кўрсатган таъсири билан қиёслаш мумкин. Советгача бўлган даврларда ва совет даврида ҳам Ўзбекистон бизнинг Шарқдаги сўзимиз ва юзимиз бўлиб келган… Биз Туркистон тоғлари ва кенг чўлларида бирга яшаймиз. Болаликдан давоми…

Ҳамид Зиёев. Чоризм ва пахта яккаҳокимлиги (1991)

Инсон ҳаёти ва жамият тараққиёти учун зарур бўлган ўсимликлардан бири пахтадир. У деҳқоннинг машаққатли, тинимсиз меҳнати махсули. Пахта баҳордан то кузгача қуёш нурида етилади ва тобланади. Шунинг учун ҳам ўтмишда уни «Қуёш фарзанди» деб бежиз айтишмаган. Ҳозирги замонда пахта аҳамияти давоми…

В. Верешчагин. 1868 йилда Самарқанд (рассом хотиралари)

I Биз ҳаммамиз, яъни Самарқандни «забт этувчилар», генерал Кауфман[1] изидан бориб, амир саройига жойлашдик; ниҳоятда баланд ва кенг хоналардан иборат асосий бинони генерал, сарой атрофидаги уйларни[2] биз — қароргоҳ аъзолари эгалладик; менинг қадрдоним, генерал Головачевнинг[3] чекига эса амирнинг собиқ ҳарами давоми…

Сувон Мелиев. “Бой ила хизматчи” ёки тикланган нусха муаммоси (1989)

Қайта қуриш янгитдан қуришдан қийинроқ. Қайта қурмоқ учун аввал майдонни эски иморат қолдиқларидан тозалаш, керагини олиб, нокерагидан воз кечиш талаб этилади. Адабиётда ҳам тозалаш ишларини олиб бормай туриб, янгича фикрлаш даврининг маънавий атмосферасини устивор қилиб бўлмайди. Адабиётдаги эркинлик биринчи навбатда давоми…

Поён Равшанов. Амир Темурнинг муҳри (1989)

Улуғ Темур авлодиман Гар бўлсамда озари, Табаррукдир, зиёратгоҳ Менга онинг мозори. Улуғбекнинг пойин излаб Зарафшондан ўтганман, Самарқанднинг тарихини Юрагимга битганман. Мақсуд Шайхзода Бу кўҳна дунё юртларни бузган, элатларни қирган қанчадан-қанча жаҳонгирларни билади: Искандару Доро, Муовияю Қутайба, Чингизу Боту, Наполеон ва, давоми…

Ҳамид Исмоилов. Гўзал гўзалдир сўлган чоғда ҳам… (1989)

Шеъриятимиз тарихида қисмати фожеали кечган сиймолардан бири Абдулҳамид Чўлпондир. «Шоирлар сардори», «ўзбек тили сандиғининг покиза хазинабони» деган шарафли сифатларга жуда эрта ноил бўлган бу заковатли шоир дастлаб ўн йилга маҳаллий «РАПП»чиларининг зуғумига дучор бўлди, ниҳоят, машъум 1937 йилда «ўзбек совет давоми…