Вислава Шимборская (1923-2012)

Вислава Шимборская (Wisława Szymborska) – атоқли поляк шоираси. ХХ аср жаҳон шеъриятига хос поэтик изланишлар, модернистик тамойиллар шоира ижодининг хос белгиси. У 1996 йили адабиёт бўйича Нобель мукофотига сазовор бўлган.

КАССАНДРА УЧУН МОНОЛОГ

Бу мен – Кассандра.
Бу менинг шаҳрим, кулнинг остида.
Бу менинг асом, коҳин сочбанди.
Бу менинг бошим лиммо-лимдир шубҳалар ила.

Бу ҳақиқат, ғолибман мен.
Ҳаққонийлигим ҳақ, тўлин ойга тушган ой каби.
Гарчи шубҳалидир
Авлиёларда юз берар бари.
Лоҳаслик-ла бошланган ишлар
Шиддат ила амалга ошар
Минбаъд бўй кўрсатмагандай.

Ҳаётим устига қурилган
Қўнғироқларни
Севар эдим мен
Келажакдан келган. Ҳар доим бўм-бўш
Қай жойдан қараса жўн кўринар ўлим.
Ачинаман, овозимда қатъият бор эди.
Ўзингизга тикилинг юлдузда туриб – бонг ураман мен –
Ўзингизга қаранг юлдузда туриб.
Тинглашар ва боқишар оёқ остига.

Улар
Чопқир шамолдай яшашди.
Бешикдан то сўнгги нафасга қадар
Пешонага ёзилганидай.
Бироқ умидлари намиққан эди,
Қаноатли очлик милтиллаб ўчди.
Сония нелигин биларди улар,
Ҳеч қурса бири.

Ҳеч нима
Таъқиб қилмас ҳеч не.
Бу менинг либосим, куйдирилган аланга ила.
Бу менинг увада кийимим авлиёларникига қиёс бергувчи.
Бу менинг бужмайган юзим
Юзки,
Гўзаллик сирларин ҳеч вақт билмаган.

ИСКАНЖА

Ҳеч не ўзгармади.
Тутиб турар танангни оғриқ.
У тамадди қилиши, нафас олиши ва ухлаши лозим,
Нафис тери остидан гупиллайди қон,
Кўп тишли ва минг-минг тирноқли ,
Суяги синувчан, бўғимлари чўзилиб кетган.
Ҳаммаси ўлчамли исканжа аро.

Ҳеч не ўзгармади.
Танам титраб турар
То Рим кашф қилингунча ва ундан кейин
Йигирманчи асрда,
Милодгача ва милоддан сўнг қандай титраган бўлса,
Исканжа бор эди, фақат ер шари торайди
Ва неки юз берди – гўёки шу ерда, девор ортида.

Ҳеч не ўзгармади.
Кўпайди одамлар,
Эскирган гуноҳлар сафига янгилари келиб қўшилди,
Тана жавоб берар қийқириқларга,
Ҳайқириқ ҳар доим бегуноҳ қурбон бўлолган,
Абадият ўлчами ва рўйхатига бош қўшаман мен.

Ҳеч не ўзгармади.
Хатти-ҳаракатлар, удум ва рақслар.
Қўлларнинг имоси, эгилган бошлар,
Қолиб кетган ўтмишдагидай.
Тана тўлғонади, титранади ва силтанади,
Оёқлар қийшайган, қайрилган тиззалар, тўкилар,
Кўкарган, пахмайган, сўлак ва қон оқар ундан.

Ҳеч не ўзгармади,
Дарёнинг оқимидан бўлак,
Ўрмонлар шамойили, соҳиллар, чўллар, музликлар.
Манзаралар аро тентирар кўнгил
Йўқолар, қайтиб келар, яқин ё узоқ,
Ўзига бегона ҳам тутқич бермас,
Қатъий ва ноқатъий ўз борлиғида,
У ҳолда тана мавжуддир, мавжуддир, мавжуд,
Бошқа йўл йўқдир.

Рус тилидан Гўзал Бегим таржимаси