Аср сири: Ойнинг иккинчи томони

Инсоният тамаддунида фазони забт этиш тарихи сиру синоатларга шунчалик тўлаки, ҳалигача бу билан боғлиқ маълумотлар ва ҳужжатларнинг юқори қисмидан «Махфий» деган ёзув тушмайди. Мана, яқинда ўтган аср­нинг 50-йилларида орбитага чиқарилган итлар у ерда узоқ азобли ўлим топганлиги маълум бўлди. Ўтмишнинг давоми…

Етти осмон тушунчаси

Ҳаммамизга маълум, Самолётми, дирижабилми, оддий варрак ёки қушми уча бошласа, уларни осмонга кўтарилди деб айтамиз. Савол туғилади: қайси осмонга? Биринчи осмонда учишаётир. Майли унда еттита сфера — Магнитосфера, Ионосфера, Экзосфера, Термосфера, Мезосфера,  Стратосфера, Тропосфералар бўлақолсин. Бу сфераларнинг ҳаммаси биринчи осмондаги давоми…

Улуғбекнинг астрономия мактаби

Ўтган йили Париж шаҳридаги нуфузли “Арматан” нашриётида Евро-Осиёни ўрганиш жамияти ташаббуси билан “Асрларни ёритган юлдузлар” номли китоб чоп этилди. Мазкур китобдан франциялик темуршунос олим, темурийлар даврини ўрганиш Франция уюшмаси раиси, Ўзбекистон Республикаси «Шуҳрат» медали соҳиби Люсен Керэннинг «Улуғбек ва Самарқанд давоми…

Зилзилани олдиндан хабар бериш мумкинми?

Охирги йиллар ичида Покистон, Индонезия, Туркия, Перу, Чили ва Гаитида содир бўлган ер қимирлашлари натижасида минглаб кишилар ҳаётдан кўз юмди. Камида шунча киши бошпанасиз қолди. Геологик нуқтаи назардан нотинч Ҳимолай тоғ тизмаси келажакда яна ҳам кучлироқ зилзилаларни келтириб чиқариш эҳтимоли давоми…

Квант механикасидан ҳам улкан қадам

Инсоният ХХ асрга келиб квант механикаси туфайли мисли кўрилмаган равнақларга эришди. ХХI аср эса илғор давлатлар томонидан нанотехнология учун миллиардлаб сармояларни аямай, шиддат билан изланишлар қилиш ва улкан ютуқларни қўлга киритиш билан бошланди. Ушбу йўналишдаги мақсадлар амалга ошса, инсониятнинг минг давоми…

Хиггс жумбоғи қачон ечилади?

Резерфорд давридан бери микроолам физикаси бир масала устида бош қотириб келмоқда: иккита заррача бир-бири билан тўқнаштирилса, натижа қандай бўлади? Атом ядросигача етиб бориш учун миллионлаб электронволт энергия керак бўлса, материянинг кварк структураси пайдо бўлиши учун гигаэлектроволтлар талаб этилади. Тўқнаштириш учун давоми…

Белида “белбоғи” бор сайёра

Кетма-кетликда ҳисобласак, у Қуёшдан олти сайёра нарида «сузиб юради». Катталиги бўйича Юпитердан кейинги ўринда туради. У ерда яшашнинг, биологик тирикликнинг мутлақо имкони йўқ: у қатори Юпитер, Уран ва Нептун газли гигант­лар саналади. Сатурн қадимги Рим худоси шарафига номланган, рамзи эса давоми…

Нурли шарбат ёғдуси

Риго ўз тажрибасини бутун нозиклигигача ошкор қилишни истамади, аммо унинг айтишича, бу нурлар фақат қоронғуликдагина кўзга ташланмайди. Тасаввур қилинг, дўконларда нур шишалаб, бочкалаб сотилса ёки олиб борган пулингизга яраша идишингизга қуйиб беришса. Бир хаёлга берилинг, узоқ сафарга чиқишдан олдин автомобилингиз давоми…

“137” — мўъжизавий сонми?

Инсон табиат ҳодисаларини тушунишга ҳамиша ҳаракат қилиб келади. Бунда унга физика қонунларини билиш ҳам ёрдамга келиши мумкин. Чунки кейинги асрларда бу қонунлар илмий тафаккурнинг тараққий этишига, янги-янги кашфиётларнинг рўёбга чиқишига туртки берди. Физика фанининг ўзига хос томонларидан бири унинг қонунларидаги давоми…

Леонардо да Винчи. Буюк олим, инженер ва рассом

Жаҳон маданияти тарихида ҳам улуғ олим, ҳам буюк рассом, ҳам беқиёс конструктор мутафаккир Леонардо да Винчи ҳисобланади. У 1452 йили Италиянинг Винчи шаҳрида туғилиб, Овруподаги Уйғониш даврининг забардаст намоёндаси бўлиб етишган. Леонардони Италия фанининг отаси деб ҳисоблайдилар. У қолдирган мерос давоми…