Электр токини ҳавода ўйнатган ихтирочи

1856 йили Сербиянинг Смилянь шаҳрида дунёга келган Никола Тесла болалигидан ғайритабиий қобилиятга эга эди. Шу боис мактабни битиргач, отасининг норозилигига қарамай, Австриядаги Олий техника ўқув юртига ўқишга киради. Талабалик давридаёқ антиқа кашфиётлари билан кўпчиликнинг  назарига тушади. Йигирма саккиз ёшида эса давоми…

Электр чироқларининг кашф этилиши

ЭЛЕКТР ЁЙЛИ ЧИРОҚ Уни дастлаб 1803 йили рус олими Василий Петров кашф қилди. Орадан етти йил ўтгач, инглиз физиги Деви ҳам худди шундай ихтиро соҳибига айланди. Иккала олим бир-биридан бехабар ҳолда яратган бу қурилманинг нур сочиши вольта, яъни электр ёйига давоми…

Қудрат Дўстмуҳаммад. Умр лаҳзалари (академик Восил Қобуловнинг “Кундаликлар”и ҳақида)

Восил ака “Кибернетика”га раҳбарликни 1992 йили ёшлар қўлига топширганларидан кейин, бир мунча вақт ўтиб, ҳар ҳафтанинг чоршанбасида норасмий “очиқ эшиклар” куни ўтказадиган бўлдилар. Яъни кимнинг қандай гапи, қандай муаммоси бўлса, учрашиб, маслаҳатлар олиб кетарди. Мен бу вақтлар олий ўқув юртларидан давоми…

Назар Тўраев. Олимнинг нурли умри

Яхши инсондан яхши хотиралар қолади. Фидойи олимнинг илм-фанда янгилик бўлиб кирган илмий-изланишлари эса унинг сермазмун умр йўлидаги шамчироқ мисол порлаб туради. Машҳур физик олим, Ўзбекистон Фанлар академияси академиги, хизмат кўрсатган фан ва техника арбоби Убай Орифов ҳам ана шундай заҳматкаш давоми…

Шомақсуд Исоқов, Муҳиддин Полвон. Самолёт ясагани учун қамалган олим

Қатағон қурбони Ҳусайнхон Ниёзий физика ва кимё соҳасида биринчи дарсликлар ёзиб қолдирган миллатимизнинг фидойи, адабиётшунос, шоир ва маърифатпарвар олимларидан бири бўлган. Ўтган асрнинг 30-йилларида ҳозирги Ўзбекистон Миллий университетида фаолият кўрсатган физик олим Ҳусайн­хон Ниёзийнинг қаламига мансуб “Радиактив моддалар ва уларнинг давоми…

Азамат Суюнов. Эзгу ном, ёрқин хотиралар

Дунё тамаддунига буюк кашфиётлари билан улкан ҳисса қўшган улуғ ватандошларимиз довруғи ҳавас қилса арзигуликдир. Илк Уйғониш давридаёқ Туронзаминдан қомусий билим соҳиблари етишиб чиққанига жонли тарихимиз шоҳид. Чор Россияси мамлакатимизни босиб олгандан кейин ҳам тошда ўсган гул каби ноёб истеъдодлар илмий давоми…

Наим Каримов. Ўзбекнинг биринчи тоғ-кон муҳандиси

Шўро давлати қарийб етмиш йил мобайнида хусусий мулк эгаларини қирғин-қатағон қилиб, халқни уларга нисбатан нафрат руҳида тарбиялаб келди. Натижада биз яқин-яқингача ўзбек халқидан етишиб чиққан саховатли бойлар номини тилга олмай, уларнинг маърифатпарварлик ва тараққийпарварлик фаолиятлари тўғрисида сўз юритмай келдик. Ҳолбуки, давоми…

Мусо Мамадазимов. Улуғбек мероси жаҳон олимлари нигоҳида

Бундан беш ярим аср муқаддам азим шаҳар – Самарқанд этагида Улуғбек ва унинг мактаби томонидан ишга туширилган расадхонадан Коинот қаърига ташланган назар фақат Шарқдагина эмас, балки жаҳон фани, маданиятининг “очилмаган қўриғи”ни очиш – Коинотни ўрганишга қўйилган буюк бир қадам бўлди. давоми…

Мансурхон Тоиров. XXI аср ҳам физика асри(ми?)

Яқинда пойтахтимизнинг Юнусобод тумани мактабларидан бирига физика фанининг XXI асрдаги равнақи мавзусида ўқувчилар билан учрашувга таклиф қилишди. Ушбу таклифни жондилимдан қабул қилдим. Айни чоқда, бу так­лиф мени ўйлантириб қўйди. Ҳозирги пайтда Тошкент шаҳрининг ўзида Фанлар академиясининг қатор илмий текшириш институтлари, давоми…

Зилзиланинг кучини камайтириш мумкинми?

Яқинда Индонезияда рўй берган кучли зилзилалар сейсмик фожиаларни олдиндан аниқайтишнинг мураккаблигига яна бир бор жаҳон олимлари эътиборини қаратди. Кейинги етмиш йил давомида МДҲҳудудида бўлиб ўтган зилзилалар икки юз мингга яқин кишининг ҳаётига зомин бўлган. ЮНЕСКО ҳисоб-китобига кўра, ҳар йили зилзилалар давоми…