Бегали Қосимов. Фазлуллоҳ Алмаий (1852-1891)

Алмаий XIX аср ўзбек адабиётининг Тошкентда етишган таниқли вакилларидан, шоир, олим ва таржимондир. Эл орасида «Қори Фазлуллоҳ» номи билан машҳур бўлган. У 1852 йилда Тошкент шаҳрининг Қўштут маҳалласида туғилган. Отаси Миржалол бўзчилик билан шуғулланган. Ёш Фазлуллоҳ маҳалладаги эски мактабда, сўнг давоми…

Олим Олтинбек. Каримбек Камий (1865-1922)

Каримбек Камий — миллий уйғониш даври ўзбек адабиё-тининг йирик вакилларидан бири. Шоир Амонийнинг «Дар мадҳи жаноби мавлоно Камий Тошкандий» шеърида шундай мисраларни ўқиймиз: Айлади Фарғонани бул дам мусаххар ҳар сўзи, Балки Исломбулни олди қавли мавлоно Камий. Камий сўзларининг Фарғонага етиб давоми…

Бегали Қосимов. Миллий ва ижтимоий курашлар даври адабиёти (XX асрнинг биринчи чораги)

АДАБИЙ-МАДАНИЙ ҲАЁТГА БИР НАЗАР Мазкур давр хронологияга кўра икки қисмни ўз ичига олади: 1.1905—1917 йиллар. 2. Ундан 20-йиллар охиригача. 1905—1917 йилларда Русия ва жаҳон тарихида юз берган бир қатор муҳим сиёсий воқеалар Туркистон ижтимоий-маданий ҳаётига сезиларли таъсир кўрсатди. Чунончи, 1904 давоми…

Бегали Қосимов. Исмоилбек Гаспринский (1851-1914)

Исмоилбек Гаспринский Русия жадидчилик ҳаракатининг раҳнамоси эди. Туркистонда XIX асрнинг охирларидан кўзга ташланган янгиланиш ҳаракатлари кўп жиҳатлари билан шу номга, унинг «Таржимон» газетасига келиб боғланади. Ва ушбу даврдан эътиборан XX асрнинг 20-йилларига қадар фаолият кўрсатган бирор туркистонли зиёли йўқки, бу давоми…

Бегали Қосимов. Маҳмудхўжа Беҳбудий (1875-1919)

Ҳаёт йўли Маҳмудхўжа Беҳбудий Туркистон жадидчилик ҳаракатининг бониисидир. Унинг ҳаёти ва ижодий фаолияти ҳақида 20-йилларда маҳаллий матбуотда Садриддин Айний, Ҳожи Муин ибн Шукрулло, Лазиз Азиззода каби замондошлари томонидан бир қатор мақола, хотиралар эълон қилинган. Кейинги йилларда, хусусан, мустақилликка эришилгандан сўнг давоми…

Эргаш Очилов. “Яхшилик айлагил, олдингдан чиқар”

Мумтоз Шарқ адабиётининг забардаст сўз санъаткори, улуғ мутафаккир, нақшбандия тариқатининг йирик намояндаси Нуриддин Абдураҳмон ибн Аҳмад Жомий (1414-1492) Нишопур яқинидаги Жом шаҳрида туғилиб, Ҳиротда яшаган ҳамда шу ерда машҳур шоир ва аллома бўлиб етишган. У Ҳиротда Хожа Алоуддин Али Самар­қандий, давоми…

Абдурасул Эшонбобоев. Игна билан қудуқ қазиб

Таниқли навоийшунос Ёқубжон Исҳоқов нафақат Алишер Навоий ижодига, шунингдек, адабиёт тарихчиси ва манбашунос сифатида кўп асрлик мумтоз адабиётимиз тарихининг чигал масалаларига оид қатор мақолалар муаллифи ҳамдир. Олимнинг адабий манбаларга ёндашуви, илмий муаммони шакллантириш тажрибаси, тадқиқот услубини ўрганиш бугунги кунда адабиётшуносликка давоми…

Ҳаким Сатторий. Адабиёт одамийликка ўргатади

Пойафзал таъмирловчи устадан кечикиб қолганимни хаспўшлаш учун худди оламшумул бир ишни дўндириб келаётгандек важ кўрсатиб, узр сўрадим: — Мутолаага берилиб кетиб, иш вақтингиз тугаётганини сезмай қолибман. Туфли устанинг қўлидан қошиқдай бўлиб чиққан эди, маҳоратига қойил! Шунда ўз миннатдорлигимни сидқидилдан изҳор давоми…

Ҳасан Қудратуллаев. Улуғ шоир шахсияти

Бобур ва унинг замондошлари талқинида Заҳириддин Бобурнииг Алишер Навоийга муносабати олимларимиз томонидан ўрганилган, бу мавзуда фикр-мулоҳазалар айтилган. Шу боис биз «Бобурнома»дан Навоий шахсиятини янада теранроқ ёритган, ҳаёти ва фаолияти билан боғлиқ шахслар, воқеа-ҳодисалар тасвирини таҳлил этиб, Бобурнииг улуғ шоир ҳақидаги давоми…

Жовли Хушбоқ. Чинакам асарнинг сири

Ўқувчи китоб мутолаасига чоғланар экан, аввало, асар жанрига, унинг мазмуни ўз савияси, диди, қизиқишига қанчалик мослигига эътибор қаратади. Кейинги йилларда яратилган қиссаларни танлаб ўқишга кўпроқ шу нуқтаи-назардан ёндашилади. Таниқли адиб Хуршид Дўстмуҳаммаднинг саккизта қиссаси жамланган тўпламининг илк саҳифасида муаллифнинг шундай давоми…