Ор-номус ва номуссизлик ҳақида мақоллар

Арава бузилса ўтин, Қиз бузилса — хотин. Беномусга кунда тўй. Беномусга не номус. Бешармга арпа уни баҳона. Беҳаёлар бел боғласа, Ҳаёлилар уйга кирар. Бойлик кетса кетсин, Ор-номус кетмасин. Бор борини ейди, Уятсиз — орини. Боссанг, чувалчанг ҳам қимирлар. Боссанг, қурбақа давоми…

Ғурур ва хушомад ҳақида мақоллар

Бериб яхши кўрингунча, Бермай ёмон кўрин. Бетаъманинг боши баланд. Беҳуда олқишлаган дўст эмас. Гадо гадодан уялар. Димоғдорга бир гап оз, Икки гап кўп. Ёвга ялинма — жонингни олар, Довга ялинма — молингни олар. Замонасозлик — масхарабозлик. Ичак-қорин гўшт бўлмас, Лаганбардор давоми…

Самимийлик ва носамимийлик ҳақида мақоллар

«Балли» дедим — банд бўлдим. Болада гина бўлмас. Бошлиқ тўра бўлса, Лаганбардор кўпаяр. Боғингда ўригинг бор, Саломинг-алигинг бор. Буғдой нонинг бўлмаса ҳам, Очиқ юзинг бўлсин. Гоҳ — пирдан, гоҳ — муриддан. Гўшт суяксиз бўлмас, Шоли — курмаксиз. Давлат келса, йўл давоми…

Андиша ва андишасизлик ҳақида мақоллар

Андишанинг оти — қўрқоқ. Андишанинг отини қўрқоқ қўйма. Беобрў билан бел боғлама, Бекорга қадринг кетар. Бир пул бериб йиғлатдим, Минг пул бериб юпатдим. Биров бураб гапирар, Биров қараб гапирар. Борар ерингга тош отма. Бўрини аясанг, сени талар. Гадо аразласа, тўрвасига давоми…

Фаросат ва фаросатсизлик ҳақида мақоллар

Аввал — нон, кейин инъом. Аввал ўз айбингни бил, Сўнгра бошқадан кул. Аввал ўзингга боқ, Сўнгра ноғора қоқ. Аввал ўйла, кейин сўйла. Азадорни тўйга зўрлама. Ана-мана дегунча, Яхши-ёмонни билгин. Англамай гапирган оғримай ўлар. Аравани от олдига чиқариб бўлмас. Арзимаса арзонга давоми…

Сабаб, баҳона ва натижа ҳақида мақоллар

Ажал етмай, чивин ўлмас. Ажали етган сичқон Мушукка ғамза қилар. Аламзаданинг тили заҳар. Алас-аласга ўт керак. Аравани от эмас, арпа тортар. Аразлаган болага ош тотли. Бермас қизнинг қалини кўп. Бесабаб оёққа тикан кирмас. Бир кунликка ҳам равот керак, Минг кунликка давоми…

Самарадорлик ва бесамарлик ҳақида мақоллар

Амали йўқ сўфидан, Тухуми йўқ товуқ яхши. Арпанинг дони бўлгунча, Буғдойнинг сомони бўл. Баракаҳ қўлнинг сўйган чумчуғи ҳам қўй бўлади. Бахмал кийдим — эгнимда йўқ, Палов едим — оғзимда йўқ. Бефойда кундадан ўтин яхши. Бўрдоқи ейман десанг, Қизингни қассобга бер. давоми…

Ризқ-насиба ва бенасиблик ҳақида мақоллар

Айрон ичган қутулар, Челак ялаган тутилар. Аллоп ун ялар, Қассоб — қон. Аразчига олти таёқ. Ариқни кимлар қазир, Сувини кимлар ичар. Балиқ еган «сув-сув» дер, Қўш ҳайдаган «чув-чув» дер. Бер, деди субҳон, Бериб солди султон. Берма, деди субҳон, Нимани берсин давоми…

Тежамкорлик ва исрофгарчилик ҳақида мақоллар

Аёл сўм қилар, эркак — чақа. Асал десанг, бир кемир, Қўл тиқсанг, икки кемир. Бир бошоқ дон — Бир сават нон. Бирин-бирин минг бўлар, Тома-тома кўл бўлар. Бия, топиб беради туя. Бозори яқин бойимас. Бойлик ушоқдан йиғилар. Бугун едим — давоми…

Нақд ва насия ҳақида мақоллар

Айниган бўлса ҳам, бутун бўлсин. Чириган бўлса ҳам ўтин бўлсин. Арпа экиб, буғдой кутма. Арпа эккан арпа олар, Буғдой эккан — буғдой. Бозордаги ботмон қуйруқ, Тарозига тортган қуйруқ. Бойга келин бўлгунча, Камбағалга қиз бўл. Буғдой бўлса, ўлчов топилар. Бўлса — давоми…