Евгений Гик. Шахмат ҳангомалари

Евгений Гикнинг номи шахмат мухлисларига яхши таниш. У Ёзувчилар уюшмасининг аъзоси, физика-математика фанлари номзоди. Бир қатор халқаро турнирларда қатнашган, Москва кубогини қўлга киритган. Шахматга доир юздан ортиқ китоб ёзган. «Золотой телёнок» мукофотига сазовор бўлган. Шахматни оммалаштиришга қўшган ҳиссаси учун ФИДЕнинг давоми…

Наркоз воситалари ўртасидаги “жанг”

Биз ўзаро мулоқот чоғи “эфир” деган каломни тез-тез тилга оламиз. У аслида юнонча “aither” сўзидан олинган бўлиб, турли маъноларда ишлатилади. Масалан, оддий сўзлашув тилида “осмон”, “кўк”, “фалак”ни, физикада радиотўлқинлар тарқаладиган самовий муҳитни, юнон афсонасига кўра, Олимп тоғи чўққиси етган ва давоми…

Оғриқсизлантиришнинг оғриқли заҳматлари

Инсон яралибдики, унга дард-иллат ҳамиша ҳамроҳ. Ҳатто ўзгалар наздида энг соғлом, бардам-бақувват туюлган одамнинг ҳам гоҳ у, гоҳ бу мучаси оғриб туради. Оғриқ эса, организмда ўта кучли ёки емирувчи таъсирлар туфайли рўй берадиган нохуш руҳий-физиологик ҳолат, тиббий тилда айтганда, ҳимояланиш давоми…

Ҳеч нарсани билмаслигини билган буюк донишманд

Бу суд бўлиб ўтганига йигирма тўрт асрдан ошди. Шундай эса-да, ҳали-ҳануз башарият аҳлининг эсидан чиққани йўқ ва бундан кейин ҳам чиқмаслиги аниқ. Чунки у жаҳон тарихидаги ўта адолатсиз маҳкамалардан бири бўлди ва етмиш ёшли файласуфга ноҳақ ўлим жазосини раво кўрди. давоми…

Владимир Филатов — офтальмологиянинг ғурури

Тирик организм, унинг узвлари, яхлитлиги, тўқималари, ҳужайралари, яшаш  фаолияти ва вазифаларини ўрганадиган физиология фани нуқтаи назаридан қараганда эса, барча умуртқали ва баъзи умуртқасиз маҳлуқотлар сингари одам ҳам ёруғ оламни кўзлари орқали кўради. Бу жараён ташқи муҳитдаги нарсалардан қайтадиган ёки сочиладиган давоми…

Электр токини ҳавода ўйнатган ихтирочи

1856 йили Сербиянинг Смилянь шаҳрида дунёга келган Никола Тесла болалигидан ғайритабиий қобилиятга эга эди. Шу боис мактабни битиргач, отасининг норозилигига қарамай, Австриядаги Олий техника ўқув юртига ўқишга киради. Талабалик давридаёқ антиқа кашфиётлари билан кўпчиликнинг  назарига тушади. Йигирма саккиз ёшида эса давоми…

Физиология фани дарғаси

Буюк физиолог Иван Петрович Павлов 1849 йил 26 сентябрда  Рязанда туғилди. Унинг отаси деҳқонлар сулосасидан чиққан руҳоний эди. Шунданми, Ваня дастлаб диний курсда, кейин шу йўналишдаги билим юртида ўқиди. 21 ёшида эса диндор бўлишдан воз кечиб, Петербург университетининг физика-математика факультетига давоми…

Қандли диабетнинг давоси: олимлар уни топиш учун асрлар оша бош қотиришди

Касалликлар орасида диабет, соддароқ қилиб айтганда, организмда моддалар алмашинуви бузилиши туфайли юза келадиган ва сийдик кўпайиши билан изоҳланадиган касалликлар хавфлилиги ҳамда асорати жиддийлиги жиҳатидан алоҳида ажралиб туради. Булардан қандсиз ва қандли диабет кўпроқ учрайди. Қандсиз диабет миядаги кўрув бўртиғи остки давоми…

Электр чироқларининг кашф этилиши

ЭЛЕКТР ЁЙЛИ ЧИРОҚ Уни дастлаб 1803 йили рус олими Василий Петров кашф қилди. Орадан етти йил ўтгач, инглиз физиги Деви ҳам худди шундай ихтиро соҳибига айланди. Иккала олим бир-биридан бехабар ҳолда яратган бу қурилманинг нур сочиши вольта, яъни электр ёйига давоми…

Тиббиётнинг Эйнштейни

Тарихда ўзидан ана шундай шарафли ном қолдирган бу заҳматкаш инсоннинг тўлиқ исм-шарифи Ганс Гуго Бруно Селье эди. У 1907 йил 29 январда Венада туғилганди. Онаси австриялик, отаси эса венгер миллатига мансуб бўлиб, ҳарбий шифокор сифатида хизмат қилар, шунингдек, Комарно шаҳридаги давоми…